Εν μέσω της πολύκροτης δίκης για την τραγωδία των Τεμπών, με τις οικογένειες των θυμάτων να συνεχίζουν έναν δύσκολο και πολυεπίπεδο αγώνα – δικαστικό αλλά και βαθιά προσωπικό – η Κυβέρνηση φέρνει στο τραπέζι μια πρωτοβουλία που αγγίζει ένα από τα πιο ευαίσθητα ζητήματα: την ίδια τη σχέση του Κράτους με όσους επλήγησαν, τους συγγενείς των θυμάτων.
Στο Υπουργικό Συμβούλιο παρουσιάζεται κοινή κίνηση του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκου Πιερρακάκη και του Αναπληρωτή Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών Κωνσταντίνου Κυρανάκη, με βασικό άξονα να μπει ένα τέλος σε μια διαδικασία που, για πολλούς συγγενείς, ισοδυναμεί με μια δεύτερη δοκιμασία ή ακόμα και ασέβεια στα όσα τραγικά βιώνουν τα τελευταία 3 χρόνια.
Η κίνηση αυτή δεν προέκυψε εν κενώ. Αντιθέτως, αποτελεί αποτέλεσμα μιας ευρύτερης, πιο «ήσυχης» διεργασίας, που εξελίσσεται εδώ και μήνες, με επαφές, συζητήσεις και κυρίως μια προσπάθεια να ακουστούν οι άνθρωποι που βρέθηκαν στο επίκεντρο της τραγωδίας. Η πρόταση προβλέπει ότι το Δημόσιο δεν θα ασκεί ένδικα μέσα ούτε θα συνεχίζει όσα έχουν ήδη ασκηθεί σε υποθέσεις που αφορούν χρηματική ικανοποίηση για ψυχική οδύνη, ηθική βλάβη και βλάβες υγείας. Πρόκειται για ένα πεδίο στο οποίο μέχρι σήμερα οι δικαστικές διαδρομές μπορούσαν να κρατήσουν χρόνια, παρατείνοντας μια ανοιχτή πληγή.
Η ρύθμιση έρχεται να «κουμπώσει» στο νέο θεσμικό πλαίσιο για τις υποθέσεις ιδιαίτερης κοινωνικής σημασίας, που θεσπίστηκε με πρωτοβουλία του Αντιπροέδρου της Κυβέρνησης Κωστή Χατζηδάκη, εντάσσοντας σε αυτό το πλαίσιο και το δυστύχημα της 28ης Φεβρουαρίου 2023.
Πίσω από τη συγκεκριμένη κίνηση, κυβερνητικές πηγές περιγράφουν μια προσπάθεια που δεν περιορίστηκε σε στενά νομικούς όρους. Αντιθέτως, διαμορφώθηκε μέσα από συνεργασία διαφορετικών υπουργείων, αλλά και μέσα από επαφές με ανθρώπους που βίωσαν την τραγωδία από την πιο σκληρή της πλευρά.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η συγκεκριμένη πρωτοβουλία εντάσσεται σε μια ευρύτερη κατεύθυνση παρεμβάσεων που έχουν προηγηθεί το τελευταίο διάστημα, με στόχο την αποφυγή περαιτέρω επιβάρυνσης των οικογενειών των θυμάτων. Σε ανάλογο πλαίσιο, είχε κινηθεί και παλαιότερα ο Κωνσταντίνος Κυρανάκης με επιστολή προς τον ΟΣΕ για παραίτηση από ένδικα μέσα σχετικά με αποζημιώσεις συγγενών θυμάτων, ενώ σε διαφορετική υπόθεση -την τραγωδία στο Μάτι- είχε καταγραφεί αντίστοιχη πρωτοβουλία από τον Κυριάκο Πιερρακάκη με την απόσυρση έφεσης του Δημοσίου, ως πράξη ηθικής δικαίωσης για τα θύματα.
Στην πράξη, η ρύθμιση καλύπτει τόσο εκκρεμείς υποθέσεις όσο και περιπτώσεις όπου έχουν ήδη εκδοθεί αποφάσεις, εφόσον αυτό προβλέπεται από τον νόμο, και περιορίζεται αυστηρά στο σκέλος των αποζημιώσεων για ψυχική οδύνη και ηθική βλάβη. Με αυτόν τον τρόπο επιχειρείται να διατηρηθεί μια ισορροπία ανάμεσα στην ανάγκη για ουσιαστική στήριξη των θυμάτων και στη διασφάλιση του δημοσίου συμφέροντος.
Η Πολιτεία δεν μπορεί να αναιρέσει όσα συνέβησαν στα Τέμπη, μπορεί όμως να διαμορφώσει διαφορετικούς όρους στη διαχείριση των συνεπειών για τις οικογένειες των θυμάτων. Η απόφαση να μην επιμένει το Δημόσιο σε πολυετείς δικαστικές διεκδικήσεις για ζητήματα ψυχικής οδύνης και ηθικής βλάβης επιχειρεί να περιορίσει μια επιπλέον επιβάρυνση για τους συγγενείς, σε μια υπόθεση που εξακολουθεί να έχει βαθύ κοινωνικό και θεσμικό αποτύπωμα.
