Το πρόβλημα είναι γνωστό και διατυπωμένο εδώ και χρόνια: η πολυδιάσπαση των ευθυνών για τη συντήρηση των στάσεων λεωφορείων οδηγεί στην γνωστή εικόνα για όσους κινούνται στην πόλη.
Οι δήμοι διατηρούν την ευθύνη για τη συντήρηση των κουβουκλίων και καθισμάτων -όπου υπάρχουν- βάσει προδιαγραφών του ΟΑΣΑ. Για όσες στάσεις έχει συναφθεί σύμβαση με διαφημιστική εταιρεία η εικόνα είναι συνήθως καλύτερη, ενώ οι υπόλοιπες συχνά βρίσκονται σε διάφορα στάδια εγκατάλειψης ή κατάρρευσης.
Η ΟΣΥ έχει την ευθύνη για τους στύλους με τα αυτοκόλλητα των διερχόμενων γραμμών (αυτή την περίοδο «τρέχει» και μεγάλη σύμβαση για τη συντήρησή τους), ενώ ο ΟΑΣΑ, μέσω της αναδόχου εταιρείας της τηλεματικής, έχει την ευθύνη για τις πινακίδες του ηλεκτρονικού εισιτηρίου.
Μέσω της νέας νομοθετικής ρύθμισης, για πρώτη φορά δίνεται η δυνατότητα στον ΟΑΣΑ να απαιτήσει από τους δήμους να επισκευάσουν στάσεις που βρίσκονται σε κακή κατάσταση, και αν αυτό δεν συμβεί εντός προθεσμίας, να αναλάβει ο ίδιος (προφανώς μέσω ανάθεσης σε ιδιώτη) τόσο τη συντήρηση όσο και την εμπορική εκμετάλλευσή τους.
Στους δήμους δίνεται επίσης η ευχέρεια να «απαλλαγούν» από την υποχρέωση συντήρησης των στάσεων αν υπογράψουν εγκαίρως σχετική συμφωνία παραχώρησης με τον ΟΑΣΑ, κερδίζοντας έτσι και ένα σημαντικό μερίδιο του κέρδους -άνω του 30%- από την εμπορική εκμετάλλευση τους.
Το αν η νομοθετική αυτή ρύθμιση (εφόσον φυσικά ψηφιστεί) πετύχει το σκοπό της εξαρτάται, ωστόσο, από το τι θα συμβεί στην πράξη. Θα μπει πράγματι ο ΟΑΣΑ στη διαδικασία του να ενημερώνει τους δήμους, μέσω της ειδικής πλατφόρμας που θα δημιουργηθεί, για την κατάσταση των στάσεων; Θα υπάρξει ανταπόκριση από τις δημοτικές αρχές και, αν όχι, πόσο γρήγορα θα κινηθούν οι διαδικασίες για τη σύναψη συμβάσεων συντήρησης;
Επιπλέον, θα υπάρξει πρόβλεψη για τη συντήρηση όλων των στάσεων ή μόνο όσων έχουν εμπορικό ενδιαφέρον για προβολή διαφημίσεων, όσων δηλαδή βρίσκονται σε κεντρικές οδικές αρτηρίες και πολυσύχναστες περιοχές; Το σενάριο διατήρησης της σημερινής κατάσταση με στάσεις «δύο ταχυτήτων» πρέπει να αποτραπεί.
Αν όλα λειτουργήσουν στην πράξη όπως επιθυμεί ο νομοθέτης, ίσως για πρώτη φορά η Αττική αποκτήσει από άκρη σε άκρη στάσεις λεωφορείων σε καλή λειτουργική κατάσταση. Υπάρχει όμως και μία παράλειψη, η οποία, αν και δεν απαιτεί αλλαγή νόμου, θα πρέπει επίσης να αντιμετωπιστεί.
Είναι καιρός να ανοίξει η συζήτηση για την αναθεώρηση των προδιαγραφών των στάσεων λεωφορείων της ελληνικής πρωτεύουσας, με τη θέσπιση όχι απλώς κανόνων που αφορούν το μέγεθός τους, αλλά ενός ενιαίου νέου σχεδιασμού που θα εφαρμόζεται στο σύνολο του δικτύου.
Αδιαμφισβήτητα, οι αθηναϊκές στάσεις λεωφορείων σήμερα υστερούν τόσο λειτουργικά όσο και αισθητικά σε σχέση με εκείνες άλλων ευρωπαϊκών πόλεων. Η υλοποίηση από τον ΟΑΣΑ ενός διεθνούς διαγωνισμού θα μπορούσε να οδηγήσει στο σχεδιασμό μιας στάσης-προτύπου, η οποία σταδιακά θα έπαιρνε τη θέση της στους δρόμους της πρωτεύουσας.
Προς το παρόν πάντως, μπορούμε να ελπίζουμε ότι μέσω εφαρμογής της νέας νομοθεσίας οι στάσεις-ερείπια ίσως να αποτελούν σύντομα παρελθόν.
Αλέξανδρος Λιάρος – athenstransport.com
