Πρόστιμα συνολικού ύψους 120.000 ευρώ επέβαλε η Ρυθμιστική Αρχή Σιδηροδρόμων (ΡΑΣ) στη Hellenic Train για παραβάσεις που αφορούν τη συντήρηση του τροχαίου υλικού, την τεκμηρίωση και ιχνηλασιμότητα των υλικών που χρησιμοποιούνται στα καθίσματα των τρένων, αλλά και απαιτήσεις πυρασφάλειας.
Με την απόφαση 65/2026, η Ολομέλεια της ΡΑΣ επιβάλλει πρόστιμο 100.000 ευρώ για παραβάσεις που σχετίζονται με τη συντήρηση των οχημάτων και πρόστιμο 20.000 ευρώ για παραβάσεις σε διαδικασίες του συστήματος συντήρησης τροχαίου υλικού. Παράλληλα, επιβάλλει στη Hellenic Train σειρά υποχρεώσεων, μεταξύ των οποίων η βελτίωση της ιχνηλασιμότητας των εργασιών και των υλικών συντήρησης, η υλοποίηση σχεδίου δράσης και η λήψη μέτρων για την ενίσχυση της πυρασφάλειας των συρμών.
Η διαδικασία διερεύνησης ξεκίνησε τον Σεπτέμβριο του 2025, μετά από εξώδικη διαμαρτυρία–δήλωση–πρόσκληση που υποβλήθηκε στη ΡΑΣ από συγγενείς θυμάτων και σοβαρά τραυματιών του σιδηροδρομικού δυστυχήματος των Τεμπών, με αντικείμενο ζητήματα σχετικά με την ασφάλεια των σιδηροδρομικών μεταφορών και τη συντήρηση του τροχαίου υλικού.
Ακολούθησε σειρά εγγράφων και αιτημάτων της ΡΑΣ προς τη Hellenic Train για την προσκόμιση στοιχείων και δικαιολογητικών, ενώ στον φάκελο της υπόθεσης περιλαμβάνονται εκθέσεις ελέγχου και διερεύνησης, καθώς και η έκθεση διερεύνησης του ΕΟΔΑΣΑΑΜ για την πυρκαγιά στα καθίσματα της επιβατικής αμαξοστοιχίας IC62, η οποία ενεπλάκη στη σύγκρουση των Τεμπών.
Η διαδικασία συνεχίστηκε με υπομνήματα της Hellenic Train και των καταγγελλόντων και με ακρόαση ενώπιον του Οργάνου Ακρόασης της ΡΑΣ, η οποία ολοκληρώθηκε στις 2 Ιουλίου 2026, πριν η υπόθεση τεθεί στην Ολομέλεια της Αρχής.
Τι διαπίστωσε η ΡΑΣ
Η ΡΑΣ διαπίστωσε παραβάσεις τόσο της νομοθεσίας για τη συντήρηση των σιδηροδρομικών οχημάτων όσο και επιμέρους απαιτήσεων του συστήματος συντήρησης που εφαρμόζει η Hellenic Train.
Μεταξύ άλλων, εξετάστηκαν διαδικασίες που αφορούν την έκδοση κανόνων ασφαλείας, την αξιολόγηση προμηθευτών, τη διαχείριση του τεχνικού φακέλου συντήρησης και την εξωτερική ανάθεση δραστηριοτήτων συντήρησης.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στα καθίσματα των επιβατικών αμαξοστοιχιών και στα υλικά που χρησιμοποιούνται για την επισκευή και συντήρησή τους. Η ΡΑΣ εξέτασε κατά πόσο υπήρχαν τα απαιτούμενα στοιχεία που να αποδεικνύουν την καταλληλότητα των υλικών και την τήρηση των απαιτήσεων πυρασφάλειας.
Κρίσιμο ζήτημα αποτέλεσε η ιχνηλασιμότητα, δηλαδή η δυνατότητα να προκύπτει από τα αρχεία ποια υλικά χρησιμοποιήθηκαν, σε ποια εργασία και σε ποιο όχημα, καθώς και αν διέθεταν τις απαιτούμενες πιστοποιήσεις.
Οι συμβάσεις για τα καθίσματα
Στο πλαίσιο της έρευνας εξετάστηκαν τέσσερις συμβάσεις της περιόδου 2021-2023, οι οποίες αφορούσαν προμήθειες υλικών και εργασίες επισκευής και συντήρησης καθισμάτων επιβατικών αμαξοστοιχιών.
Μεταξύ των ζητημάτων που εξετάστηκαν ήταν οι απαιτήσεις πυροπροστασίας των υλικών των καθισμάτων και η ύπαρξη των σχετικών πιστοποιητικών. Η απόφαση αναφέρεται σε εργασίες που περιλάμβαναν την αντικατάσταση υλικών σε μεγάλο αριθμό καθισμάτων, ενώ η ΡΑΣ διαπίστωσε προβλήματα στην τεκμηρίωση που θα επέτρεπε να συνδεθούν οι εργασίες και τα χρησιμοποιηθέντα υλικά με συγκεκριμένες επιβατάμαξες.
Παράλληλα, εξετάστηκε κατά πόσο οι απαιτήσεις πυρασφάλειας που ίσχυαν κατά την κατασκευή των επιβαταμαξών εξακολουθούσαν να αποτυπώνονται με σαφήνεια στις μεταγενέστερες συμβάσεις συντήρησης, ενώ η ΡΑΣ διαπίστωσε προβλήματα στην τεκμηρίωση που θα επέτρεπε να συνδεθούν οι εργασίες και τα χρησιμοποιηθέντα υλικά με συγκεκριμένες επιβατάμαξες, καθώς και στην τεκμηρίωση της συμμόρφωσής τους με τις απαιτήσεις πυροπροστασίας.
Η ΡΑΣ επισημαίνει ότι η ανάθεση εργασιών συντήρησης σε εξωτερικούς συνεργάτες δεν μεταφέρει την ευθύνη από τη Hellenic Train, η οποία οφείλει, βάσει του Εκτελεστικού Κανονισμού (ΕΕ) 2019/779, να διαθέτει τις απαραίτητες διαδικασίες και να ελέγχει την απόδοση των συνεργατών της, συμπεριλαμβανομένης της αξιολόγησης των προμηθευτών και της τεκμηρίωσης των εργασιών συντήρησης.
Μέτρα για την πυρασφάλεια
Πέραν των προστίμων, η απόφαση περιλαμβάνει σειρά μέτρων για την ενίσχυση της πυρασφάλειας και της κουλτούρας ασφαλείας. Η Hellenic Train καλείται να λάβει άμεσα μέτρα, μεταξύ άλλων για την απομάκρυνση μη κρίσιμων καύσιμων υλικών από τους συρμούς, την ενίσχυση των μέσων πυρόσβεσης, την έκτακτη συντήρηση των μέσων ασφαλείας και την εκπαίδευση του προσωπικού στη διαχείριση πυρκαγιάς και στην εκκένωση επιβατών. Προβλέπεται επίσης μείωση των διαστημάτων επιθεώρησης και συντήρησης του τροχαίου υλικού.
Σε μεσοπρόθεσμο επίπεδο, στα μέτρα που περιλαμβάνονται στην απόφαση προβλέπονται παρεμβάσεις στα καθίσματα και στον εσωτερικό εξοπλισμό των βαγονιών, καθώς και αναβάθμιση συστημάτων φωνητικών ανακοινώσεων, κλιματισμού, εξαερισμού και αναγγελίας κινδύνου. Μεταξύ των προτεινόμενων παρεμβάσεων περιλαμβάνεται και η αντικατάσταση καθισμάτων με νέα που θα πληρούν τις απαιτήσεις του προτύπου EN 45545.
Η Hellenic Train καλείται παράλληλα να εφαρμόσει τη Σύσταση Ασφαλείας 2025-RL01-018 του ΕΟΔΑΣΑΑΜ και να υποβάλει μέσα σε ένα μήνα στη ΡΑΣ σχέδιο δράσης για τα μέτρα πυρασφάλειας. Η εταιρεία οφείλει επίσης να ολοκληρώσει μέσα σε τρεις μήνες τις τρέχουσες δράσεις του σχεδίου που έχει ήδη υποβάλει στη ΡΑΣ και να καταθέσει μέσα σε έναν μήνα έκθεση προόδου.
Η ΡΑΣ διευκρινίζει πάντως ότι στη συγκεκριμένη διαδικασία δεν αξιολόγησε, ισχυρισμούς σχετικά με το τροχαίο υλικό της IC62, στον βαθμό που αφορούν ζητήματα αρμοδιότητας του ΕΟΔΑΣΑΑΜ. Παράλληλα, σημειώνει ότι οι απαιτήσεις πυρασφάλειας που εξετάστηκαν αφορούν την προστασία από πυρκαγιά κατά την κανονική λειτουργία των συρμών και όχι περίπτωση σύγκρουσης τρένων.
Η ΡΑΣ, τέλος, διατηρεί τη δυνατότητα να ελέγξει μεταγενέστερα τη συμμόρφωση της Hellenic Train. Σε περίπτωση συνέχισης ή επανάληψης των παραβάσεων, μπορεί να επιβάλει νέα πρόστιμα ή άλλα μέτρα.
Αλέξανδρος Λιάρος – athenstransport.com
