Έλεγχοι εισιτηρίων από ιδιωτικές εταιρείες, μεγαλύτερα πρόστιμα για όσους δεν πληρώνουν εισιτήριο, αλλά ακόμα και κοινωνική εργασία εντός των φορέων για όσους προκαλούν φθορές σε οχήματα και συρμούς, περιλαμβάνονται στο νέο νομοσχέδιο του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών το οποίο θα βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση ως και τις 19 Φεβρουαρίου.
Το νομοσχέδιο, αν και περιλαμβάνει άρθρα για διάφορα ζητήματα επιβατικών μεταφορών, επικεντρώνεται και στη λειτουργία των συγκοινωνιακών φορέων σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη.
Όσον αφορά άμεσα τους επιβάτες, αυτό που αλλάζει είναι η αύξηση των προστίμων για μη επικύρωση εισιτηρίων από τα 72 ευρώ σήμερα στα 100 ευρώ (ή 50 για δικαιούχους μειωμένου κομίστρου), με νομοθετική πρόβλεψη για μείωση του προστίμου στο μισό για όσους προχωρούν σε αγορά εισιτηρίου διάρκειας τουλάχιστον 30 ημερών. Ελεγκτές εισιτηρίων, για πρώτη φορά, θα μπορούν να είναι και ιδιώτες, εξουσιοδοτημένοι από τον ΟΑΣΑ. Οι επιβάτες, επιπλέον, θα μπορούν να αξιολογούν τις συγκοινωνίες, μέσω ειδικής εφαρμογής, ενώ αυστηροποιείται η ποινική αντιμετώπιση όσων προκαλούν φθορές καθώς και όσων επιτίθενται στο προσωπικό ελέγχου εισιτηρίου.
Σχετικά με ζητήματα υποδομών, ανοίγει ο δρόμος για την πραγματοποίηση διαγωνισμών προμήθειας ή ανακατασκευής οχημάτων και συρμών απευθείας από την ΟΣΥ και την ΣΤΑΣΥ, ενώ η δεύτερη εταιρεία διευκολύνεται για την πραγματοποίηση εργασιών και εμπορική εκμετάλλευση των εγκαταστάσεών της (π.χ. Σταθμοί Μετρό) χωρίς την εμπλοκή της Ελληνικό Μετρό.
Μία καινοτομία είναι πως για πρώτη φορά, ο ΟΑΣΑ θα μπορεί συντηρεί από μόνος του (μέσω παραχώρησης) τις στάσεις των λεωφορείων όταν οι οικείοι δήμοι αδιαφορούν (ή επιλέγουν να παραχωρήσουν το δικαίωμα αυτό στον οργανισμό.) Ο ΟΑΣΑ επίσης θα μπορεί να εγκαθιστά φορτιστές σε πιάτσες ταξί.
Τέλος, η ΟΣΥ προχωρά σε ίδρυση σχολής οδηγών η οποία θα εκπαιδεύει δωρεάν ενδιαφερόμενους που θέλουν να εργαστούν ως οδηγοί λεωφορείων. Αν όμως αποτύχουν στις εξετάσεις ή επιλέξουν να αποχωρήσουν από την εταιρεία, θα επιβαρύνονται με τα δίδακτρα.
Στη συνέχεια παρουσιάζονται αναλυτικά οι νέες ρυθμίσεις του νομοσχεδίου, άρθρο προς άρθρο:
Διευκολύνεται η λειτουργία του δικτύου του Μετρό από την ΣΤΑΣΥ, αφού, από την 1/3/2026, η Ελληνικό Μετρό παραχωρεί στην ΣΤΑΣΥ χωρίς αντάλλαγμα τη διαχείριση και εκμετάλλευση του δικτύου των Γραμμών 2 και 3 του Μετρό, των σταθμών καθώς και των αναγκαίων εγκαταστάσεων, των οχημάτων, των υλικών και μέσων (άρθρο 18).
Οι εταιρείες του ομίλου ΟΑΣΑ (ΟΣΥ, ΣΤΑΣΥ) μπορούν να προχωρήσουν πλέον και σε προμήθεια και αναβάθμιση του τροχαίου υλικού, έργο που μέχρι σήμερα αναλάμβανε πολλές φορές απευθείας του υπουργείο, όπως συνέβη με τις προμήθειες νέων λεωφορείων (άρθρο 19).
Ανοίγει ο δρόμος για αύξηση της επιχορήγησης στις συγκοινωνίες, αφού, σύμφωνα με το άρθρο 20, στο όριο του 40% του επιχορηγούμενου λειτουργικού κόστους δεν θα προσμετρούνται οι δαπάνες για συμβάσεις παροχής έργου με λεωφορεία και οι δαπάνες για μίσθωση λεωφορείων.
Ξεκαθαρίζεται η νομιμότητα (άρθρο 21) των δαπανών που πραγματοποίησε η ΟΑΣΑ από το 2023 για απευθείας αναθέσεις υπηρεσιών οδικών μεταφορών σε ΚΤΕΛ, καθώς και οι δαπάνες καθαρισμού οχημάτων από το 2024.
Συνεχίζονται να καταβάλλονται επιδόματα επικίνδυνης και ανθυγιεινής εργασίας στους εργαζόμενους της ΣΤΑΣΥ (άρθρο 22), κατά παρέκκλιση κάθε αντίθετης διάταξης.
Διώκονται αυτεπαγγέλτως τα εγκλήματα σε βάρος εντεταλμένων Ελεγκτών Κομίστρου στα μέσα σταθερής τροχιάς και αστικών οδικών συγκοινωνιών τα οποία τελούνται κατά την άσκηση των καθηκόντων τους (άρθρο 23).
Για φθορά σε πράγμα που εξυπηρετεί τη λειτουργία φορέων δημόσιων μεταφορών, επιβάλλεται (άρθρο 24) είτε χρηματική ποινή από 10.000 έως 40.000 ευρώ, ή παροχή κοινωφελούς εργασίας, η οποία παρέχεται στον παθόντα φορέα.
Επιτρέπεται η πραγματοποίηση εργασιών συντήρησης στο δίκτυο των μέσων σταθερής τροχιάς και σε ώρες κοινής ησυχίας (νυχτερινές ώρες). Αν δεν είναι κατεπείγουσες εργασίες, η ΣΤΑΣΥ οφείλει να ενημερώνει το οικείο αστυνομικό τμήμα τρεις μέρες νωρίτερα. (άρθρο 25)
Οδηγοί που έχουν συμπληρώσει τα 45 έτη και με υπηρεσία 10 ετών περνούν από ετήσια ιατρική εξέταση. Η Διεύθυνση Μεταφορών και Επικοινωνιών της οικείας Περιφέρειας ενημερώνεται για κάθε αλλαγή της σωματικής ικανότητας οδηγών. (άρθρο 26)
Έως τις 30/6/2026 επιτρέπεται η χρήση κοινοχρήστων χώρων από παρόχους έργου δημοσίων οδικών συγκοινωνιών, χωρίς την έκδοση της υπουργικής απόφασης (άρθρο 27)
Συνεχίζονται να λειτουργούν ως έχουν ως τις 31/7/2026 οι εγκαταστάσεις διάθεσης υγρών και αερίων καυσίμων, συνεργείων οχημάτων, πλυντηρίων – λιπαντηρίων και χώρων στάθμευσης που χωροθετούνται εντός των αμαξοστασίων ΣΤΑΣΥ, ΟΣΥ, ΟΣΕΘ και ΟΤΑ, κατά παρέκκλιση των σχετικών διατάξεων, εφόσον τηρούνται τα απαιτούμενα από την ισχύουσα νομοθεσία μέτρα και μέσα πυροπροστασίας (άρθρο 28). Εντός 3μηνου θα πρέπει να κατατεθούν τεχνικές εκθέσεις στο υπουργείο για ενέργειες και προγραμματισμό συμμόρφωσης με το νόμο.
Ο ΟΑΣΑ στην Αθήνα και ο ΟΣΕΘ στη Θεσσαλονίκη θα αναπτύξουν πληροφοριακά συστήματα, μέσω των οποίων θα ενημερώνουν τους ΟΤΑ (δήμοι) όταν εντοπίζεται απουσία, φθορά ή βλάβη σε στάση, στέγαστρο αναμονής επιβατών ή στον συναφή εξοπλισμό τους, ή η δυνατότητα αναβάθμισης για την εμπορική αξιοποίησή τους (άρθρο 29). Ακολούθως, αν ο οικείος ΟΤΑ αρνηθεί να επέμβει ή δεν επέμβει εντός 90 ημερών, ο ΟΑΣΑ και ο ΟΣΕΘ αναλαμβάνουν μετά από 180 μέρες την επισκευή, συντήρηση, αναβάθμιση και εμπορική αξιοποίηση της στάσης και των συναφών εγκαταστάσεων, για χρονικό διάστημα τριών ετών. Ο ΟΤΑ θα εισπράττει στην περίπτωση αυτή το 30% των εσόδων από την εμπορική αξιοποίηση των στάσεων. Εναλλακτικά οι ΟΤΑ μπορούν απευθείας να συνάπτουν συμβάσεις με τους φορείς για την συντήρηση και αξιοποίηση των στάσεων, με μεγαλύτερο αντίτιμο.
Η ΟΣΥ προχωρά στη σύσταση Σχολής Οδηγών Αυτοκινήτων και Κέντρο Θεωρητικής Εκπαίδευσης Υποψηφίων Οδηγών, τα οποία παρέχουν σε υποψηφίους οδηγούς, μαθήματα πρακτικής και θεωρητικής εκπαίδευσης, προς τον σκοπό απόκτησης άδειας οδήγησης κατηγορίας Δ ή D / Δ+Ε ή DE (άρθρο 30). Η εταιρεία θα μπορεί να προχωρά στην πρόσληψη υποψηφίων που δεν διαθέτουν την απαιτούμενη άδεια οδήγησης και οι οποίοι θα εκπαιδεύονται στη σχολή. Όσοι δεν επιλέγουν να εκπαιδευτούν ή αποτυχαίνουν δύο φορές σε εξετάσεις, ή επιλέγουν να μην παραμείνουν στην εταιρεία, θα καταβάλλουν στην ΟΣΥ το κόστος εκπαίδευσης.
Αυξάνεται στους 10 μήνες ο χρόνος κατά τον οποίο μπορούν να κυκλοφορούν σε γραμμές του ΟΑΣΑ αμιγώς ηλεκτρικά οχήματα, εφόσον φέρουν έγκριση τύπου που εκδόθηκε από χώρα μέλος της Ε.Ε., με αναστολή των φορολογικών επιβαρύνσεων (άρθρο 31). Για την έκδοση άδειας κυκλοφορίας του ηλεκτρικού λεωφορείου δεν καταβάλλεται τέλος αδείας, ούτε οφείλονται τέλη κυκλοφορίας για τη δεκάμηνη προσωρινή κυκλοφορία του οχήματος, ενώ μετά από το διάστημα αυτό, οι πινακίδες επιστρέφονται.
Η καταβολή κινήτρου επίτευξης στόχων για το έτος 2025 σε ΟΑΣΑ, ΟΣΥ και ΣΤΑΣΥ θα καταβληθεί εφόσον συντρέχουν για την προηγουμένη χρήση απολογιστικά κέρδη προ φόρων και αποσβέσεων (άρθρο 32).
Εισάγεται πρόβλεψη στο νόμο για μερική ή ολική απαλλαγή από την επιβολή προστίμου λόγω μη έγκυρου τίτλου μεταφοράς, υπό τον όρο αγοράς προϊόντων κομίστρου μακράς διάρκειας (άρθρο 36). Το πρόστιμο σε ΟΑΣΑ και ΟΑΣΘ από το 60πλάσιο της τιμής του εισιτηρίου (72 ευρώ), διαμορφώνεται σε 100 ευρώ για δικαιούχους ολόκληρου εισιτηρίου και 50 ευρώ για δικαιούχους μειωμένου εισιτηρίου (άρθρο 37). Το πρόστιμο αυτό μειώνεται στο μισό, σε περίπτωση αγοράς κάρτας απεριορίστων διαδρομών τουλάχιστον 30 ημερών, εντός προθεσμίας.
Έλεγχοι εισιτηρίων, πέρα από υπαλλήλους των συγκοινωνιακών φορέων, είναι δυνατόν να γίνονται και από εξουσιοδοτημένους υπαλλήλους τρίτου φορέα (άρθρο 38). Πρόστιμα που δεν αποδίδονται εντός 60 ημερών, τριπλασιάζονται (σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη) και εισπράττονται από την φορολογική διοίκηση.
Δημιουργείται ενιαία ψηφιακή εφαρμογή για τη διαχείριση προστίμων (άρθρο 39).
Το Υπουργείο δημιουργεί ψηφιακή εφαρμογή αξιολόγησης των παρεχόμενων υπηρεσιών μεταφοράς με Επιβατηγά Δημοσίας Χρήσης, προσβάσιμη από τους επιβάτες μέσω εμφανώς τοποθετημένου κωδικού ταχείας απόκρισης (QR code) στο όχημα. (άρθρο 44). Η αξιολόγηση είναι ανώνυμη, ενώ η δημόσια προβολή των δεικτών ποιότητας επιτρέπεται μόνο μετά τη συμπλήρωση ελάχιστου αριθμού έγκυρων αξιολογήσεων.
Ο ΟΑΣΑ και ο ΟΣΕΘ μπορούν να προβαίνουν σε διαγωνισμούς για τη χορήγηση δικαιώματος παραχώρησης, ανάπτυξης, διαχείρισης και λειτουργίας σημείων επαναφόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων σε χώρους στάσης/στάθμευσης (πιάτσες) επιβατηγών δημόσιας χρήσης οχημάτων (ταξί) (άρθρο 65).
Αλέξανδρος Λιάρος – athenstransport.com
