Στον αέρα βρίσκεται από αυτή την εβδομάδα ο διαγωνισμός του ΟΑΣΑ για τον επανασχεδιασμό της εξωτερικής όψης των αστικών λεωφορείων της Αθήνας. Στόχος του οργανισμού είναι για πρώτη φορά το σύνολο των αστικών λεωφορείων, ανεξαρτήτως τύπου οχήματος ή τεχνολογίας καυσίμου να αποκτήσουν μία ενιαία και αναγνωρίσιμη εμφάνιση που θα αποτελέσει μέρος της ταυτότητάς τους.
Ο ΟΑΣΑ μέσω ειδικής ιστοσελίδας καλεί τους ενδιαφερόμενους σχεδιαστές να ενημερωθούν για τις προδιαγραφές του διαγωνισμού και να μετατρέψουν τα λεωφορεία της Αθήνας σε κινούμενους καμβάδες τέχνης. Οι ενδιαφερόμενοι, που μπορεί να είναι σχεδιαστές, γραφίστες, καλλιτέχνες, φοιτητές σχολών τέχνης και design, διαφημιστικά/δημιουργικά γραφεία, καθώς και ερασιτέχνες δημιουργοί θα μπορούν να καταθέσουν τις προτάσεις τους ως το μεσημέρι της Τετάρτης 20 Μαΐου 2026.
Στη συνέχεια μία επιτροπή θα αναδείξει 5 φιναλίστ τον Ιούνιο, τα σχέδια των οποίων θα εφαρμοστούν πιλοτικά σε 5 λεωφορεία. Ο τελικός κριτής θα είναι το επιβατικό κοινό το οποίο μέσω δημόσιας ψηφοφορίας τον Ιούλιο, θα αναδειχθεί το νικητήριο σχέδιο που θα εφαρμοστεί σταδιακά σε ολόκληρο τον στόλο.
Ο νικητής του διαγωνισμού θα λάβει χρηματικό έπαθλο 10.000 ευρώ και το σχέδιό του θα αποτελέσει το νέο επίσημο design των αστικών λεωφορείων. Ο δεύτερος φιναλίστ θα λάβει 3.000 ευρώ και ο τρίτος 1.000 ευρώ.
Το rebranding των αστικών λεωφορείων της Αθήνας αποτελεί μία από τις προτεραιότητες του στρατηγικού σχεδίου του Υπερταμείου για τις συγκοινωνίες και έρχεται παράλληλα με την ανανέωση του στόλου που βρίσκεται σε εξέλιξη τα τελευταία χρόνια.
Σύμφωνα με τη διοίκηση της ΟΣΥ, αν και καταβλήθηκε προσπάθεια προκειμένου το σύνολο των νέων λεωφορείων που εντάσσονται σταδιακά στο στόλο να έχουν κοινή εξωτερική εμφάνιση, υπήρξαν αντιδράσεις από κατασκευαστές οι οποίοι απαντούσαν πως αν επιλεγεί άλλο «ντύσιμο» για τα οχήματα από το εργοστασιακό, η παράδοση των λεωφορείων θα καθυστερήσει. Παράλληλα, αν η εταιρεία προχωρούσε μεμομενωμένα στο ντύσιμο των οχημάτων που διαθέτουν διαφορετική εμφάνιση, το κόστος θα ήταν σημαντικό. Για το σκοπό αυτό επελέγη η λύση του γενικού rebranding για το σύνολο του στόλου.
Σημειώνεται ότι η τελευταία φορά που έγινε αλλαγή του σχεδιασμού των λεωφορείων ήταν τη δεκαετία του 1990 όταν η ΗΛΠΑΠ απευθύνθηκε στον σχεδιαστή Γιάννη Τσεκλένη -ο οποίος σχεδίασε και τα νέα βαγόνια του ΟΣΕ- για να σχεδιάσει το εξωτερικό αλλά και τα καθίσματα των (μέχρι τότε κίτρινων) τρόλεϊ καθώς και το νέο λογότυπο της εταιρείας.
Ο ίδιος είχε αναφέρει:
Στη συνέχεια, μου ζητήθηκε να σχεδιάσω τα νέα τρόλεϊ του ΗΛΠΑΠ, μωβ- κίτρινο, και τα εσωτερικά του, καθώς και το λογότυπο του ΗΛΠΑΠ με χρωματιστά γράμματα. Παρά την αλλαγή του ΗΛΠΑΠ σε ΟΣΥ, ακόμη και σήμερα μέσα στα καθίσματα γράφει ΗΛΠΑΠ. Η ιδέα μου ήταν το λογότυπο του ΗΛΠΑΠ να μοιάζει με γράμματα lego, ήθελα να το αγαπήσουν τα παιδιά! Ονειρευόμουν κάποτε τα παιδιά να παίζουν με μια μινιατούρα τρόλεϊ , όπως τα παιδιά στην Αγγλία παίζουν με τα κόκκινα λεωφορεία!
Όταν μου ζήτησε και η ΕΘΕΛ να σχεδιάσω τα αστικά λεωφορεία σκέφτηκα πως η πόλη ήταν στα χέρια μου και έπρεπε να κάνω κάτι πολύ χρωματιστό για να γεμίσω τη γκρίζα πόλη χρώματα. Έτσι έκανα όλα αυτά τα σχέδια των λεωφορείων για τα οποία μου έδωσα πολλές συνεντεύξεις και στο εξωτερικό όπου ανέλυα την ιδέα: μπλε για τη Θάλασσα, τιρκουάζ για τον ουρανό, κίτρινο για τον Αθηναϊκό ήλιο και, φυσικά, το ελληνικό λευκό.
Το 2000 μου ζήτησαν να σχεδιάσω και τα λεωφορεία φυσικού αερίου, όπου έκανα αυτά με τις μπάλες τις χρωματιστές, οι οποίες δεν είναι τίποτε άλλο παρά μία υπερμεγέθυνση του μορίου της χλωροφύλλης την ώρα της φωτοσύνθεσης: ξεκινάει από υποκίτρινο, υποκαφέ χρώμα και με τις υπεριώδεις ακτινοβολίες γίνεται πράσινο. Αντίστοιχα σχεδίασα και τα εσωτερικά του.
Είχα σχεδιάσει κι ένα λεωφορείο για το αεροδρόμιο, το οποίο τελικά δεν πραγματοποιήθηκε. Ήταν ένα blue sky λεωφορείο, το οποίο είχε επάνω σχέδια σα ζωγραφισμένα από παιδιά, διάφορες λευκές ιπτάμενες μηχανές, ελικόπτερα…
Τώρα στις ειδήσεις, είτε δείχνει φονικό είτε καυγά είτε χαρά, πάντα στην εικόνα περνάει κι ένα από τα «παιδιά», ένα λεωφορείο από πίσω σαν ντεκόρ χρώματος. Αφού δε βάλαμε το χρώμα στους τοίχους, το έβαλα στα αυτοκίνητα!
Η Θεσσαλονίκη αντέγραψε τα δικά μου λεωφορεία βάζοντας κόκκινο αντί για τιρκουάζ, τώρα που η εταιρεία έγινε κρατική ελπίζω να μου αποδώσουν τα δικαιώματα…
Αλέξανδρος Λιάρος – athenstransport.com
