Τι περιμένουμε να φέρει το 2021 για τις συγκοινωνίες της Αθήνας

To 2020 ήταν ένα πραγματικό annus horribilis, σε συλλογικό, και για τους περισσότερους από εμάς, και σε ατομικό επίπεδο. Οι συγκοινωνίες της Αθήνας δεν θα μπορούσαν να μείνουν ανεπιρέαστες από την πανδημία του κορωνοϊού, όπως και τα αντίστοιχα συστήματα στις περισσότερες χώρες του κόσμου.

Αυτό που έκανε την κατάσταση χειρότερη για την Αθήνα ήταν η επί πολλά χρόνια αποεπένδυση σε αυτές, που είχε ως αποτέλεσμα η κρίση να μας βρει αθωράκιστους, χωρίς επαρκές προσωπικό και με οχήματα μεγάλης ηλικίας. Πολλά μπορούν να ειπωθούν και για την ταχύτητα με την οποία αντέδρασε η κυβέρνηση (οι επιβάτες έχουν ξεκάθαρα αρνητική γνώμη), αφού οι αποφάσεις για τις απαραίτητες σωστικές κινήσεις (ενίσχυση στόλου λεωφορείων και προσλήψεις), πάρθηκαν ενώ ξεκινούσε ήδη το δεύτερο κύμα της πανδημίας.

Τηρώντας την ετήσια παράδοση, θα επιχειρήσουμε να κάνουμε και φέτος μία πρόβλεψη για το τι θα φέρει το νέο έτος για τις συγκοινωνίες της Αθήνας, αν και γνωρίζουμε καλά πόσο ρευστή είναι η κατάσταση. Όσες ελπίδες και να έχουμε για τη νέα χρονιά, κανείς δεν μπορεί να εγγυηθεί ότι το μεγαλύτερο μέρος του νέου έτους δεν θα είναι απλά μία συνέχεια του προηγούμενου.

Σε κάθε περίπτωση όμως, λίγη αισιοδοξία δεν βλάπτει. Έτσι κι αλλιώς, και σε προηγούμενα, καλύτερα χρόνια, όποιος έκανε προβλέψεις για το τι θα συμβεί στο κοντινό μέλλον, λογάριαζε χωρίς τον ξενοδόχο, δηλαδή τη γνωστή ελληνική πραγματικότητα.

1.  Άρση των έκτακτων μέτρων λόγω κορωνοϊού στις συγκοινωνίες

Αν και κανείς δεν θα μπορούσε να προβλέψει με ακρίβεια την πορεία που θα έχει η πανδημία του κορωνοϊού τη νέα χρονιά, η ελπίδα όλων είναι πως το πρόγραμμα του εμβολιασμού θα περιορίσει σημαντικά -αν δεν σταματήσει- την εξάπλωση του ιού. Κατά συνέπεια, μπορούμε να περιμένουμε την άρση των σχετικών περιοριστικών μέτρων και στις συγκοινωνίες της Αθήνας: του περιορισμού του αριθμού των επιβατών (που ποτέ δεν εφαρμόστηκε στην πράξη), της απαγόρευσης εισόδου από την πρώτη πόρτα των λεωφορείων και την προσωρινή κατάργηση του μεταμεσονύχτιου ωραρίου σε Μετρό και Τραμ κάθε Παρασκευή και Σάββατο βράδυ (το οποίο επιβάλεται ταυτόχρονα να επεκταθεί και στη γραμμή 1 μετά τις προσλήψεις προσωπικού).

2.  Δρομολόγηση εκτατοντάδων επιπλέον λεωφορείων

Πολλές εκατοντάδες επιπλέον αστικά λεωφορεία ίσως κυκλοφορούν στους δρόμους της Αθήνας ως το τέλος της νέας χρονιάς, αν δεν υπάρξουν υπερβολικές καθυστερήσεις στα σχέδια του υπουργείου για την ενίσχυση του στόλου. Μέσα στους επόμενους μήνες (αλλά προφανώς όχι τον Ιανουάριο όπως αναμενόταν) πρόκειται να ξεκινήσει η παράδοση 300 (που τελικά ίσως είναι λιγότερα από 300) μεταχειρισμένων λεωφορείων που θα φτάσουν στην Αθήνα από διάφορες γωνιές της Ευρώπης. Παράλληλα, αναμένεται η προκήρυξη διαγωνισμού για την προμήθεια μέρους των 1.300 λεωφορείων,  καινούριων αυτή τη φορά, για την Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη. Ο ακριβής αριθμός των λεωφορείων που προορίζονται για την Αθήνα, το χρονοδιάγραμμα παράδοσής τους αλλά και ο αριθμός παλιών λεωφορείων που θα αποσυρθούν μετά την άφιξη των νέων, είναι ακόμα άγνωστα, αλλά σίγουρα υπάρχει λόγος να αισιοδοξούμε για μία σημαντική ενίσχυση του στόλου.

3.  Πύκνωση δρομολογίων σε όλα τα μέσα μετά την ολοκλήρωση των προσλήψεων

Εντός του Ιανουαρίου, οι ΟΣΥ και ΣΤΑΣΥ αναμένεται να υποδεχτούν συνολικά 609 νέους εργαζόμενους, κυρίως οδηγούς λεωφορείων και συρμών αλλά και τεχνικούς διαφόρων ειδικοτήτων, αν φυσικά δεν υπάρξουν προβλήματα εξαιτίας του μπάχαλου με τη διαδικασία των προσλήψεων. Η εκπαίδευση του προσωπικού αναμένεται να γίνει παράλληλα με την εργασία τους (εννοείται ότι οι οδηγοί λεωφορείων θα πιάσουν τιμόνι πιο γρήγορα από το χρόνο που απαιτείται για την εκπαίδευση των ηλεκτροδηγών) και έτσι μέχρι την άνοιξη αναμένεται μία σημαντική αύξηση των δρομολογίων σε όλα τα μέσα. Η αύξηση αυτή βέβαια ίσως καθυστερήσει να γίνει ορατή στα λεωφορεία, αν δεν φτάσουν πρώτα νέα οχήματα. Ας ελπίσουμε πάντως πως θα περάσουν πολλά χρόνια πριν ακούσουμε και πάλι τις λέξεις «έλλειψη προσωπικού»…

4.  Δημοπράτηση της ανακατασκευής των συρμών του ΗΣΑΠ

Δύο χρόνια έχουν περάσει από τότε που η Αττικό Μετρό αποφάσισε να προωθήσει την ανακατασκευή των παλαιότερων συρμών του ΗΣΑΠ (75 οχήματα της 8ης παραλαβής) προκειμένου να επεκταθεί η διάρκεια ζωής τους. Σύμφωνα με τις δηλώσεις της σημερινής διοίκησης, ο διαγωνισμός προϋπολογισμού 70 εκατ. ευρώ αναμένεται να ξεκινήσει στις αρχές τις χρονιάς ενώ οι εργασίες προφανώς θα γίνουν σταδιακά προκειμένου να μην παρουσιαστεί έλλειψη τροχαίου υλικού. Σε κάθε περίπτωση πρόκειται για ένα σημαντικό βήμα για την αναβάθμιση της γραμμής 1, που θα την φέρει λίγο πιο κοντά στο Μετρό.

5.  Γραμμή 4 Μετρό: Έναρξη πρόδρομων εργασιών και υπογραφή κύριας σύμβασης

Μέσα στους επόμενους μήνες, εκτός απροόπτου, αναμένεται η υπογραφή της σύμβασης και στη συνέχεια το στήσιμο των πρώτων εργοταξίων για τις πρόδρομες εργασίες της γραμμής 4 του Μετρό (τμήμα Άλσος Βεΐκου – Γουδή) που περιλαμβάνουν κυρίως τις παρακάμψεις δικτύων και τις αρχαιολογικές έρευνες. Μέσα στο 2021 είναι πολύ πιθανό ότι θα δούμε και την υπογραφή της κύριας σύμβασης ώστε στη συνέχεια τα έργα, που θα διαρκέσουν 8 τουλάχιστον χρόνια, να ξεκινήσουν αμέσως μετά την ολοκλήρωση των πρόδρομων εργασιών.

6.  Έναρξη του διαγωνισμού για την επέκταση της γραμμή 2 του Μετρό προς Ίλιον

Σύμφωνα με όσα είπε σε πρόσφατη ομιλία του ο υπουργός Υποδομών και Μεταφορών, στα τέλη του 2021 αναμένεται η προκήρυξη του διαγωνισμού για την επέκταση της γραμμής 2 του Μετρό από την Ανθούπολη ως το Ίλιον με δύο σταθμούς. Παράλληλα, προχωράει η ωρίμανση του έργου των επεκτάσεων της γραμμής 4, ενώ ερωτηματικό αποτελούν οι επερχόμενες επεκτάσεις της γραμμής 1 (στις οποίες αναφέρθηκε το φετινό φθινόπωρο η διοίκηση της Αττικό Μετρό) προς Εθνική Οδό, Δέλτα Φαλήρου και η υπογειοποίηση του τμήματος Φάληρο – Πειραιάς.

7.  Παράδοση της επέκτασης του Τραμ στον Πειραιά

Πρόκειται για μία πρόβλεψη που επαναλαμβάνουμε κάθε χρόνο από το 2016. Όχι αυθαίρετα, αφού αυτό ακριβώς υπόσχεται ο εκάστοτε υπουργός (ο προηγούμενος έδωσε ρεσιτάλ άστοχων εξαγγελιών για παραδόσεις έργων). Πρόκειται φυσικά για ένα έργο που σύμφωνα με το αρχικό χρονοδιάγραμμα έπρεπε να είχε παραδοθεί ήδη από το 2015. Αφού όμως βρισκόμαστε στην Ελλάδα, κανείς δεν κάνει λόγο για ευθύνες, είτε πολιτικών προσώπων, είτε της κατασκευάστριας εταιρείας. Αν η επέκταση του Τραμ στον Πειραιά δεν παραδοθεί εντός της νέας χρονιάς (και μάλιστα στις αρχές της), θα έχουμε να κάνουμε με ένα τεράστιο φιάσκο.

8.  Δημοπράτηση της β’ φάσης των έργων στο σταθμό Λαρίσης

Στις αρχές του 2021 (αν και προηγουμένως αναμενόταν ως το τέλος της τρέχουσας χρονιάς) αναμένεται ο διαγωνισμός για τη β’ φάση των έργων στο σταθμό Λαρίσης, μέσω της οποίας θα γίνει η κατασκευή των υπόλοιπων αποβαθρών του σταθμού και θα ολοκληρωθεί η υπόγεια διασύνδεση με τον ομώνυμο σταθμό του Μετρό. Με την ολοκλήρωση των έργων, ο κεντρικός σιδηροδρομικός σταθμός της Αθήνας θα παρουσιάζει μία ανεκτή και σύγχρονη εικόνα, αν και προφανώς αυτή θα απέχει πολύ από τους αντίστοιχους σιδηροδρομικούς σταθμούς ευρωπαϊκών πρωτευουσών.

9.  Μετακίνηση και μέσω τραπεζικών καρτών ή ηλεκτρονικών πληρωμών

Κάθε χρόνο περιλαμβάνουμε, ως γούρι, και μία πρόβλεψη η οποία γνωρίζουμε ότι δεν υπάρχει περίπτωση να γίνει πραγματικότητα. Φέτος, είναι μία εξέλιξη η οποία θα εκσυγχρόνιζε το σύστημα του ηλεκτρονικού εισιτηρίου, φέρνοντάς το κοντά στα σημερινά δεδομένα: τη δυνατότητα μετακίνησης και με τη χρήση τραπεζικών καρτών αλλά και ηλεκτρονικών πληρωμών μέσω smartphone. Η τεχνολογία υπάρχει και χρησιμοποιείται εδώ και λίγα χρόνια σε ολοένα και περισσότερες πόλεις του εξωτερικού. Στην Αθήνα είναι μάλλον δύσκολο να τη δούμε σύντομα, αφού μεταξύ άλλων εκκρεμεί ακόμα και η αγορά επιπλέον μηχανημάτων έκδοσης εισιτηρίων.

10.  Επιστροφή των επιβατών και της αισιοδοξίας στις αστικές συγκοινωνίες

Μέσα στο 2020, οι συγκοινωνίες της Αθήνας υπέφεραν από μία ισχυρή κρίση εμπιστοσύνης. Αν τη νέα χρονιά καταφέρουμε να περιορίσουμε την πανδημία του κορωνοϊού, τα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς θα βγουν κερδισμένα. Πόσο μάλλον αν συνυπολογίσουμε τον θετικό αντίκτυπο που θα έχει η δρομολόγηση εκατοντάδων επιπλέον λεωφορείων και η πύκνωση των δρομολογίων σε όλα τα μέσα, μετά την ολοκλήρωση των προσλήψεων προσωπικού. Η επιστροφή των επιβατών σε αυτά θα πρέπει να θεωρείται δεδομένη. Αν είμαστε τυχεροί, ίσως το 2021 αποδειχθεί η καλύτερη χρονιά για τους επιβάτες των αστικών συγκοινωνιών της Αθήνας εδώ και 15 τουλάχιστον χρόνια.

Όλα αυτά όμως θα τα δούμε μέσα στους επόμενους μήνες. Μέχρι τότε, ευχόμαστε να είστε υγιείς εσείς και οι οικογένειές σας για να υποδεχτούμε με ελπίδα μία καλύτερη χρονιά.

Φωτο: George E. Koronaios