Το πρώτο βήμα στη διαδικασία ανακατασκευής των παλιών συρμών του ΗΣΑΠ είναι η «απογύμνωση» των βαγονιών από το σύνολο του εξοπλισμού τους, ώστε να παραμείνει μόνο το μεταλλικό «σασί», πάνω στο οποίο θα τοποθετηθεί ο νέος ή συντηρημένος εξοπλισμός, συμπεριλαμβανομένων των καθισμάτων.
Κατά την πρόσφατη επίσκεψή μας στο εργοστάσιο όπου πραγματοποιούνται οι εργασίες, θέσαμε και το ζήτημα των καθισμάτων και, ειδικότερα, της διάταξής τους. Στην Αθήνα χρησιμοποιείται κατά κανόνα η διάταξη ανά τετράδες, σε αντίθεση με την παράλληλη διάταξη (με τα καθίσματα να έχουν τις πλάτες τους προς τα πλευρικά τοιχώματα του βαγονιού), η οποία προτιμάται σε άλλες ευρωπαϊκές -και όχι μόνο- πόλεις.
Όπως μάθαμε, πριν από την έναρξη του έργου υπήρξε εσωτερική συζήτηση σχετικά με το ενδεχόμενο αλλαγής της διάταξης, ωστόσο τελικά αποφασίστηκε να διατηρηθούν οι τετράδες. Οι λόγοι ήταν δύο: πρώτον, η παράλληλη διάταξη αυξάνει τον διαθέσιμο χώρο για όρθιους επιβάτες, όχι όμως και τον αριθμό των καθήμενων, κάτι που δεν θεωρήθηκε επιθυμητό για το Μετρό της Αθήνας. Δεύτερον, η διάταξη ανά τετράδες προσφέρει, κατά κάποιον τρόπο, μεγαλύτερη προστασία/ιδιωτικότητα στους καθήμενους από τους όρθιους επιβάτες που βρίσκονται ακριβώς μπροστά τους.
Η επιλογή της διάταξης των καθισμάτων δεν είναι πάντως αυτονόητη, καθώς αποτελεί διαχρονικά αντικείμενο συζήτησης στον σχεδιασμό των συρμών του Μετρό. Η διάταξη με καθίσματα παράλληλα προς τα πλευρικά τοιχώματα εξυπηρετεί τη μεταφορά περισσότερων όρθιων επιβατών και διευκολύνει την κίνηση στο εσωτερικό του συρμού, ενώ η αντικριστή διάταξη μεγιστοποιεί τις θέσεις των καθήμενων. Παράλληλα, έρευνες για τη συμπεριφορά των επιβατών έχουν δείξει ότι η επιλογή θέσης επηρεάζεται και από την ανάγκη για προσωπικό χώρο, με αρκετούς επιβάτες να αποφεύγουν τα μεσαία καθίσματα όταν βρίσκονται ανάμεσα σε άλλους συνεπιβάτες.
Αλέξανδρος Λιάρος – athenstransport.com
