Έχει υπολογιστεί πως από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 όταν μπήκαν για πρώτη φορά σε κυκλοφορία, οι συρμοί της 8ης παραλαβής του ΗΣΑΠ έχουν διανύσει κατά μέσο όρο 2.900.000 χιλιόμετρα ο καθένας, δηλαδή 7,5 φορές την απόσταση Γης-Σελήνης, κινούμενη στην ίδια πάντα διαδρομή από τον Πειραιά ως την Κηφισιά και πίσω.
Ξεπερνώντας σε ηλικία τα 40 έτη, η ΣΤΑΣΥ επέλεξε να προχωρήσει στην πλήρη ανακατασκευή των 14 αυτών συρμών προκειμένου να επεκτείνει τη διάρκεια ζωής τους για 25 ακόμα χρόνια. Σύμφωνα με στελέχη της εταιρείας, η αγορά νέων συρμών θα ήταν πολλές φορές ακριβότερη με την κατασκευή να πραγματοποιείται σίγουρα στο εξωτερικό.
Πλέον όμως, σε ένα εργοστάσιο στη βιομηχανική περιοχή του Βόλου πραγματοποιείται το έργο της ανακατασκευής των παλαιότερων συρμών του ΗΣΑΠ, ανάδοχος του οποίου ήταν η ισπανική εταιρεία CAF. Η διαδικασία, όπως το Athens Transport έχει αναδείξει πολλές φορές φορές μέχρι σήμερα δεν ήταν ανέφελη, με την ΣΤΑΣΥ να έχει επιβάλει πρόστιμα στην ισπανική εταιρεία για την αδικαιολόγητη καθυστέρηση του έργου. Παράλληλα όμως, έχει δικαιολογηθεί η αύξηση του κόστους του έργου μέσω αναπροσαρμογής της σύμβασης κατά 9,5%, λόγω αύξησης της τιμής των υλικών και των προβλημάτων στην εφοδιαστική αλυσίδα με την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία.
Μαζί επεκτάθηκε και το χρονοδιάγραμμα του έργου. Αρχικά, η παράδοση του συνόλου των συρμών αναμένοταν ως το τέλος του 2025. Πλέον, αν το νεότερο χρονοδιάγραμμα τηρηθεί, οι 14 ανακατασκευασμένοι συρμοί αναμένεται να βρίσκονται στη γραμμή 1 του Μετρό στις αρχές του καλοκαιριού του 2027.
Ο πρώτος συρμός άρχισε να φτάνει βαγόνι-βαγόνι στο αμαξοστάσιο Σεπολίων της ΣΤΑΣΥ πριν από λίγες εβδομάδες, ενώ πλέον έχει συναρμολογηθεί και αναμένεται να ξεκινήσει τη δοκιμαστική λειτουργία μέσα σε λίγες μέρες. Αρχικά θα πραγματοποιηθούν στατικές δοκιμές κάτω από το υπόστεγο, ενώ στη συνέχεια θα ακολουθήσει δοκιμές σε κίνηση στη τροχιά δοκιμών που βρίσκεται μέσα στο αμαξοστάσιο. Μόνο όταν δοθεί το πράσινο φως, ο συρμός θα επιστρέψει στη γραμμή 1 για να κινηθεί δοκιμαστικά κενός αλλά και με φορτίο, μέχρι την ολοκλήρωση των δοκιμών. Τότε, θα υποδεχθεί τους πρώτους επιβάτες, καλώς εχόντων των πραγμάτων τον ερχόμενο Ιούλιο. Έως τον Δεκέμβριο αναμένεται να ενταχθούν άλλοι τρεις, ενώ η ολοκλήρωση του έργου για το σύνολο των 14 συρμών τοποθετείται χρονικά το Μάιο του 2027.
Τι παρατηρεί όμως όποιος επιβιβάζεται στους νέους συρμούς; Αν και πρόκειται για ανακατασκευή, οι συρμοί έχουν -κυριολεκτικά και μεταφορικά- τη μυρωδιά του καινούριου. Δεν είναι υπερβολή να ειπωθεί ότι πέρα από τον σκελετό του τρένου κάθε εξάρτημα και μηχανισμός έχει είτε αντικατασταθεί είτε ανακατασκευαστεί. Για παράδειγμα, ο μηχανισμός των θυρών, οι βλάβες του οποίου είναι συχνές, πλέον έχει αλλάξει αν και οι πόρτες είναι οι ίδιες. Κατά τα άλλα, το εσωτερικό των συρμών θυμίζει περισσότερο τους συρμούς που κυκλοφορούν στις γραμμές 2 και 3 του Μετρό με νέα καθίσματα, οθόνες οι οποίες θα προβάλουν τη διαδρομή αλλά και διαφημίσεις καθώς και κάμερες για λόγους ασφαλείας. Για πρώτη φορά επίσης, κάθε συρμός του ΗΣΑΠ θα διαθέτει τρεις χώρους για χρήση από αμαξίδια ΑμεΑ.
Αν και κατά τη δική μας επίσκεψη ο κλιματισμός δεν ήταν σε λειτουργία, σύμφωνα με τα στελέχη της ΣΤΑΣΥ, η λειτουργία του συστήματος αναμένεται να είναι άριστη, εξασφαλίζοντας καλές συνθήκες μετακίνησης ακόμα και τους θερμότερους μήνες του χρόνου. Πρόνοια υπήρξε επίσης και για τα κλιματιστικά εντός των καμπινών οδήγησης που μέχρι σήμερα υπέφεραν από συχνές βλάβες, μαζί με τους ηλεκτροδηγούς που έπρεπε να αποσύρουν τους συρμούς αφού δεν ήταν δυνατό να εργαστούν υπό αυτές τις συνθήκες. Οι ηλεκτροδηγοί θα μπορούν επιπλέον να δουν σε οθόνες αφής πληροφορίες για τη λειτουργία διάφορων συστημάτων του συρμού αλλά και να λάβουν εικόνα από τις κάμερες που βρίσκονται στις αποβάθρες των σταθμών για τον έλεγχο της επιβίβασης και αποβίβασης.
Όσο για το πράσινο χρώμα στο εξωτερικό του πρώτου ανακατασκευασμένου συρμού, αυτό είναι μάλλον συμβολικό, δεδομένου ότι θα κυκλοφορήσει στην ‘πράσινη γραμμή’ του Μετρό. Οι επόμενη συρμοί αναμένεται να έχουν και άλλα χρώματα, με την πολυχρωμία να αποτελεί τους τελευταίους μήνες γεγονός στη συγκεκριμένη γραμμή. Το σίγουρο είναι πως έχει γίνει ειδική επεξεργασία σε όλες τις επιφάνειες των συρμών προκειμένου να έχουν χαρακτηριστικά αντι-γκράφιτι, έτσι ώστε όλες οι εικαστικές παρεμβάσεις που αναπόφευκτα θα γίνουν να καθαρίζονται εύκολα.
Έχοντας ως δεδομένο ότι στο εργοστάσιο του Βόλου υπάρχει δυνατότητα εργασιών σε 4 συρμούς ταυτόχρονα, στόχος της ΣΤΑΣΥ είναι η παράδοση ενός συρμού ανά μήνα μέχρι και το καλοκαίρι του 2027. Εντός του Μαΐου ένας ακόμα συρμός θα αποχωρήσει από την Αθήνα προς το Βόλο (σ.σ. βρίσκονται ήδη εκεί τρεις συρμοί), ενώ στη συνέχεια θα αναμένουμε την άφιξη του δεύτερου ανακατασκευασμένου συρμού τον ερχόμενο Ιούλιο.
Σύμφωνα με όσα δήλωσε σήμερα -εντός του συρμού- ο Αναπληρωτής Υπουργός Υποδομών και Μεταφορών Κωνσταντίνος Κυρανάκης, μέσω του συγκεκριμένου έργου θα γίνει δυνατή μέσα σε λίγους μήνες η πρώτη σημαντική πύκνωση των δρομολογίων της γραμμής του ΗΣΑΠ εδώ και χρόνια. Ήδη ως το τέλος του 2026 αναμένεται η συχνότητα να έχει μειωθεί κάτω από τα 6 λεπτά για πρώτη φορά εδώ και δύο δεκαετίες, φτάνοντας τα 5 λεπτά, ενώ περαιτέρω μείωση αναμένεται ως την ολοκλήρωση του έργου. Ο κ. Κυρανάκης προανήγγειλε επίσης και την 24ωρη λειτουργία της γραμμής 1 κάθε Σάββατο βράδυ σε ένα περίπου χρόνο από σήμερα, λόγω της μεγαλύτερης διαθεσιμότητας σε συρμούς.
Η ανακατασκευή των 14 συρμών όμως αναμένεται να είναι μόνο η αρχή αφού σειρά θα πάρουν 10 συρμοί της 10ης παραλαβής (κυκλοφορούν από τις αρχές της δεκαετίας του 1990) οι οποίοι θα ανακαινιστούν στη συνέχεια προκειμένου να λάβει παράταση και η δική τους διάρκεια ζωής. Εξίσου σημαντικό είναι και το έργο αναβάθμισης 12 συρμών της πρώτης γενιάς του Μετρό (κυκλοφόρησαν το 2000) που θα περιλαμβάνει και την εγκατάσταση κλιματιστικών, με προϋπολογισμό περίπου 109 εκατ. ευρώ και εκτιμώμενη διάρκεια υλοποίησης τα τρία έτη.
Αλέξανδρος Λιάρος – athenstransport.com
